Minimum Balance Rules – रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने Basic Savings Bank Deposit (BSBD) Account व किमान शिल्लक नियमांबाबत सुधारित परिपत्रक RBI/2025-26/107 DOR.MCS.REC.No.314/01-01-036/2025-26 दिनांक 4 डिसेंबर 2025 रोजी जारी केले आहे. हे नियम 10 डिसेंबर 2025 पासून लागू होतील.
🏦 RBI किमान शिल्लक नियम – सविस्तर माहिती (10 डिसेंबर 2025 पासून लागू)
RBI Circular Details and Effective Date
📌 परिपत्रक तपशील
- परिपत्रक क्रमांक: RBI/2025-26/107 DOR.MCS.REC.No.314/01-01-036/2025-26
- जाहिर दिनांक: 4 डिसेंबर 2025
- लागू दिनांक: 10 डिसेंबर 2025
- अधिकृत लिंक: 👉 RBI Circular – Minimum Balance Rules
🔎 नवीन नियमांचे उद्दिष्ट | Objective of the New Minimum Balance Rules
- ग्राहक सेवा सुधारणा: BSBD खातेदारांना परवडणाऱ्या व पारदर्शक सुविधा मिळाव्यात.
- आर्थिक समावेशन: ग्रामीण व निमशहरी भागातील लोकांना बँकिंगमध्ये सामावून घेणे.
“एकसमाननियम: सर्व बँकांसाठी एकसमान किमान शिल्लक रक्कम लागू करणे.
📊 किमान शिल्लक नियम – तुलना | Comparison of Old vs. New Minimum Balance Requirements
| खाते प्रकार | जुनी पद्धत (बँकनिहाय) | नवीन नियम | ग्राहकांवर परिणाम |
|---|---|---|---|
| बचत खाते (Savings) | ₹500 – ₹2000 (बँकेनुसार) | “एकसमान मर्यादा (RBI निर्देशित) | सर्वांना समान नियम |
| चालू खाते (Current) | ₹2000 – ₹5000 | “एकसमान मर्यादा | दंड टाळण्यासाठी शिल्लक ठेवणे आवश्यक |
| BSBD खाते | शून्य शिल्लक / मर्यादित | “एकसमान सुविधा व शिल्लक | आर्थिक समावेशनासाठी सोयीस्कर |
🙋♀️ ग्राहकांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
- शिल्लक तपासा: आपल्या खात्यात मर्यादेनुसार रक्कम आहे का हे पाहा.
- दंड टाळा: शिल्लक कमी असल्यास बँक दंड आकारू शकते.
- बँकेशी संपर्क: आपल्या बँकेने लागू केलेली मर्यादा व सुविधा जाणून घ्या.
📢 सहकारी व ग्रामीण बँकांसाठी सूचना
- सिस्टम अपडेट: 10 डिसेंबरपूर्वी CBS व इतर प्रणाली अपडेट करणे आवश्यक.
- ग्राहक शिक्षण: ग्रामीण व निमशहरी ग्राहकांना मराठीत माहिती देणे.
- ऑडिट तयारी: नियमांचे पालन झाले आहे याची खात्री करून दस्तऐवज तयार ठेवणे.
🔗 अधिकृत स्रोत
Sources: Reserve Bank of India Circular Index (Dec 2025)
